Karadeniz Faciası Çernobil

0

1986 yılının bahar mevsiminde, Çernobil Nükleer Santral’inde Reaktör 4’ün patlamasıyla bir felaket yaşandı. Her ne kadar geçmiş gibi görünse de etkileri ve bıraktığı izler hâlâ devam etmektedir.  Bu facia ile ilgili belki de daha önce hiç duymadığınız bilgileri burada bulabilirsiniz.

 

7. Seviye Felaket

Çernobil Faciası, 7. Seviye diye nitelendirilen bir faciaydı. Etkisini ölçümlemek gerekirse Hiroşima ve Nagazaki’ye yapılan atom bombası saldırısının tam 100 katı büyüklüğündeydi.

 

Saklanılmaya Çalışılsa da Ortaya Çıktı

Patlama ilk başta Ukrayna’lı yetkililer tarafından saklandı. O kadar ki dönemin Sovyetler Birliği’nin bile patlamadan haberi yoktu. Felaket 2 gün sonra duyuruldu. Rektörün patlamasıyla yüzlerce itfaiyeci yangını söndürmeye çalıştı. Saat başı ortalama 300 bin ton su kullanıldı. Suyun reaktör 1 ve 2’ye sızması ihtimali sebebiyle itfaiyeciler çalışmalarını durdu. Su çözüm olmayınca helikopterlerin yardımıyla 500 ton bor, kurşun, dolomit, kil ve kum döküldü.

 

Santralin Temizlenmesi ve Sonrası

Santraldeki çıkan yangına müdahale eden ekiplerin çoğunluğu olay yerinde hayatlarını kaybetti. Santralin temizlenmesi çalışmalarına katılan ekibinde birçoğu hayatını kaybetti. Ekipler 3 dakikalık sürelerle çalışıp, 15 günde santrali temizlediler. O dönemde ölmeyen çalışanlar ilerleyen aylarda vefat ettiler. 30 kilometrelik çapında bir alan boşaltıldı. Ekipler, 135 bin kişiyi tahliye ettiler. Reaktör binası 410 bin metreküp çimento ve 7 bin ton çelikle gömüldü. Ülkenin ormanlarının %40’ı zarar gördü. Bilim insanlarına göre Çernobil’in yakınında bulunan Pripyat şehrinde ölçümlenen radyasyon oranı normalin 20 ila 40 kat üzerinde. Bu radyasyonun temizlenmesi için ön görülen süre ise tam 48 bin yıl.

 

Türkiye ve Karadeniz

Çernobil’in etkilerine maruz kalan ülkelerden biri de Türkiye idi. Türkiye o dönem bu faciayı görmezden gelme yolunu seçti. Karadeniz’de yetişen çay hakkında çıkan spekülasyonlara dönemin Sanayi ve Ticaret Bakanı Cahit Aral: ‘’ Karadeniz’e bir damla mürekkep düştü diye Karadeniz kirlenir mi?’ Radyoaktif çay daha lezzetlidir. Rusya’dan iyi bir şey gelmez. Ya komünizm, ya radyasyon” diyerek dalga geçmişti.

Bilinenin aksine Çernobil’den yayılan radyasyon önce Trakya’dan ülkeye girmiş ardından bütün Karadeniz’i kapsamıştır. Karadeniz’i kapsadığında ise radyasyon oranı normal değerlerin tam 7 kat üstündeydi. Avrupalılar fındık ve çay alımını durdurmuşlardı. Türkiye radyasyon rakamlarını her makamda gizledi. Hatta YÖK bile Sağlık Fakültelerine yazdığı yazılarda durumun anlatılmamasını ve gizlenmesini istedi.

Türkiye’de kanser oranı git gide artmaya başladı. Kanser vakaları, 1986 – 1987 arası yaklaşık iki kat, Karadeniz’de ise 1995 sonrası yaklaşık üç kat arttı.

Paylaş

Yorum bırakın